Dąb i pomnik grunwaldzki w Gruszowie

W Gruszowie, na prywatnej posesji, stoi pomnik grunwaldzki, a obok rośnie dąb posadzony ponad sto lat temu – w 1910 roku, na pięćsetlecie zwycięstwa pod Grunwaldem. Pomysłodawcami byli miejscowy gospodarz, jego syn, wtedy student prawa na Uniwersytecie Jagiellońskim, i ówczesny wójt gminy Raciechowice. W budowie pomogli mieszkańcy wsi.

W Gruszowie opowiada się, że wszystko zaczęło się od spotkania studentów z Henrykiem Sienkiewiczem na uniwersytecie. Student z Gruszowa zaprosił pisarza do siebie i Sienkiewicz podobno przyjechał – kilka lat przed rocznicą – i zostawił w tutejszej szkole kilkanaście egzemplarzy książek.

Pomnik miał być początkowo bez krzyża, ale pomysłodawcy postanowili go dodać. Mieszkańcy uważają, że to krzyż uratował pomnik: przetrwał zabory i II wojnę światową, bo Niemcy, przejeżdżając obok, nie zwracali na niego uwagi – krzyży w Polsce jest pełno. Pomnik odnowiono w 1982 roku. Opis jego powstania zachował się w kronice parafialnej.

Niedaleko biegła kiedyś droga obsadzona dębami i lipami – zniszczył ją wąwóz, który z każdym rokiem robił się coraz głębszy.